Oyoq muskullari inson tanasidagi eng yirik mushak guruhidir. Ularni muntazam ishlatish qon aylanishini yaxshilaydi, yurakka tushadigan yukni kamaytirishga yordam beradi.
Avtomobil vs Tana
Avvallari qishloq ko’chalarda avtomobillar kam bo’lgan, kechasi deyarli yurmagan. Hozirgi kunda ertalab avtomobil ko’pligidan ko’chaning nargi tarafiga o’tish uchun ham ko’p vaqt ketadi.
Yaratgan bizga tekin avtomobillar (oyoqlarimiz) ni taqdim etgan bo’lsa ham ularni qadrlamaymiz.
E’tibor berganmisiz odamlar o’zidan ham ko’proq avtomobillarini qadrlaydi:
| Avtomobilga e’tibor | Tanamizga e’tibor |
|---|---|
| Har kuni ishga ketishdan oldin uni qizdiramiz | O’z tanamizni esa hatto qisqa masofaga yugurishdan oldin ham qizdirib (chigalyozdi qilib) olmaymiz |
| Motor moyini o’z vaqtida almashtiramiz | Lekin kam harakat qilish oqibatida yurak-qon tomir kasalliklari bilan yuzlashganimizdan keyingina sog’lig’imiz haqida o’ylaymiz. |
| Fasllarga moslab shinalarni (balonlarni) almashtiramiz | Lekin tog’ri ovqatlanmaymiz |
| Turli xil baxtsiz hodisalardan himoyalash uchun sug’urta qilamiz | Lekin o’z sog’lig’imizni sug’urta qilish haqida o’ylab ham ko’rmaymiz |
| Muayyan masofani bosib o’tgach, texnik ko’rikdan o’tkazamiz | Lekin shunchaki yilda bir marta o’zimizni tekshirtirmaymiz |
| Benzin yoki gaz quyish uchun soatlab navbatda turamiz, moykalarda erinmasdan yaltillaguncha yuvamiz | Lekin har kuni 1-2 soat o’zimiz uchun vaqt ajratishga erinamiz |
| Buzilsa, ustaga olib borib falon pulga tuzatib kelamiz | Lekin o’zimiz kasal bo’lsak befarqmiz |
| Jarimaga tushsak, qulog’imizni qimirlatmasdan (chegirma bilan bo’lsa ham) to’laymiz | Lekin sog’lom oziq-ovqatlanishga kelganda pulimizni ko’zimiz qiymaydi |
| Tiq etsa ustaga olib borish, antifriz yana bir nimalar | … |
Bir uyum jilov berilgan temir bo’lagi hozirgi kunda ko’pchilik uchun hayot missiyasiga aylangan. So’rasang bitta uyga bitta kerakda, har-xil vaziyatlar bo’ladi deyishadi.
Tog’ri, bo’lsa hamma haydaydi, lekin kredit olib bo’lsa ham odamlarga ko’rsatib qo’yish uchun halovat, sog’lik, vaqtdan kechib mukkasidan ketish kerak emas demoqchiman.
Tanangiz sizga umr bo’yi xizmat qiladi. Unga avtomobildan ham ko’proq e’tibor bering.
Yugurish - bu narkotik
Tibbiyotda uzoq masofaga yugurishda paydo bo’ladigan eyforiya holati “Runner’s high” deb ataladi. Olimlarning aniqlashicha, qiyinchilikdan so’ng miyada gashish va marixuana tarkibidagi moddalarga o’xshash tabiiy endokannabinoidlar ajralib chiqadi. Ya’ni yugurish — tanamiz o’zi ishlab chiqaradigan mutlaqo tabiiy va foydali “narkotik”dir.
O’ylab qarasam, maktab davridan beri deyarli 10–12 yildan buyon hayotimning turli davrlarida yugurib kelarkanman. Faqat muntazam emas
Nima uchun yugurish kerak
Yugurish uchun sabablar yetarlicha bo’lishi mumkin:
- ozish
- qarshi jins vakillariga yoqish
- sog’lik
- chidamlilik
Lekin mendagi holatda asl sabab: qiyinchiliklarni mardonovr bosib o’tish hissi, tana cheksiz qiyinchiliklardan so’ng rohatlanishi. O’zingiz bilan o’zingiz kurashish hissi. Yugurish organizmda kortizol miqdorini me’yorlashtirishga yordam beradi va sizni ezayotgan muammolar aslida muammochalar ekanini anglaysiz. Har bir kilometrdan keyin miyamizning muammolarga bo’lgan qarashi o’zgaradi.
Har kuni atigi 20–30 daqiqa yoki kun oralatib yugurish sizni professional sportchi yoki millionerga aylantirmasligi mumkin. Ammo u sizga sog’lomroq tana, tiniqroq fikr va bardamroq ruh beradi.